Hamasdegh (1895–1966) is one of the most talented prose writers and poets of Armenian diasporan literature. Born in the village of Perri in Kharpert, he settled in the United States in 1913, where he lived and created throughout his entire life. As a brilliant representative of the rural tradition in Armenian literature, he immortalized the image of the lost homeland, the simplicity of village life, and the inner world of the Armenian peasant with profound nostalgia in his famous works, such as The Village and Rain. Written in rich Western Armenian, Hamasdegh’s body of work stands as one of the most important pillars for the preservation of national identity in the diaspora.
Համաստեղ (Համբարձում Կելենեան, 1895–1966)1895–1966) սփիւռքահայ գրականութեան ամենատաղանդաւոր արձակագիրներէն ու բանաստեղծներէն է։ Ծնած է Խարբերդի Պերրի գիւղը, իսկ 1913-ին հաստատուած է Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ, ուր ապրած ու ստեղծագործած է իր ամբողջ կեանքը։ Իբրեւ հայ գրականութեան գիւղագրութեան փայլուն ներկայացուցիչ, ան իր հանրայայտ գործերուն մէջ, ինչպէս են «Գիւղը» եւ «Անձրեւ»-ը, անհուն կարօտով անմահացուցած է կորուսեալ հայրենիքի պատկերը, գիւղական կեանքի պարզութիւնն ու հայ շինականի հոգեկան աշխարհը։ Համաստեղի ստեղծագործութիւնը, որ գրուած է հարուստ արեւմտահայերէնով, կը հանդիսանայ սփիւռքի մէջ ազգային ինքնութեան պահպանման կարեւոր հիմնասիւներէն մէկը։
Hambersom Aghbashian was bom in 1948 in Baghdad, Iraq. He holds a Bachelor of Science (B.Sc.) degree in Electrical Engineering from the University of Baghdad (1969), and a certificate in English from the British Council in Baghdad, Iraq (1989). He also completed courses in History, Ethnic Studies, and Political Science at Glendale Community College from 2012 to 2015.
He worked in his field of specialization (Electrical Engineering) for various companies and, in 1981, co-founded ALTEL Contracting Company with two other engineers, where he managed his own business. From 2003 to 2007, he worked for the Bechtel Corporation in Iraq and later in Texas until 2009. He is a board member of the AGBU Baghdad Chapter – OHAN Club. He has been a long-time member of the AGBU Cultural Board of Iraq and was awarded the AGBU of Iraq Medal for his contributions to culture and the stage. He previously served on the Cultural Committee of the Diocese of the Armenian Church of Baghdad, Iraq. He is one of the founders and a first-term board member of the Iraqi Armenian Benevolent Association (IABA) in Los Angeles, California.
He is a regular writer for Nor Or Weekly and has published articles in Asbarez Daily, Massis Weekly, Zartonk, and MassisPost, among others, in Armenian, as well as in Arabic in Gardinia, and in English on Volume I of his book, Turkish Intellectuals Who Have Recognized the Reality of the Armenian Genocide, was published in 2015. His book The History of AGBU in Iraq, 1911-2011 was published in 2016 in Armenian. Volume II of Turkish Intellectuals Who Have Recognized the Reality of the Armenian Genocide was published in 2017. His bookin Arabic The Modem History of Iraq Armenians was first published in 2022 and has since been reprinted twice.
Hagop Oshagan (1883–1948), born Hagop Kufejian, was a monumental Western Armenian novelist, playwright, and literary critic widely considered the most formidable prose stylist and critical mind in modern Armenian letters. Born in Soloz (near Bursa), he survived the 1915 Armenian Genocide by hiding disguised as a German officer in Constantinople before escaping to Greece, eventually spending his life in exile teaching and writing across Egypt, Cyprus, and Jerusalem. Oshagan’s literary philosophy was defined by a rejection of easy sentimentality and a fierce insistence on psychological realism and dense, complex language, best exemplified in his massive, unfinished trilogy about pre-genocide provincial life, Remnants (Մնացորդաց). Alongside his fiction, his colossal ten-volume critical masterwork, Panorama of Western Armenian Literature (Համապատկեր արեւմտահայ գրականութեան), established an authoritative, uncompromising framework for evaluating the Armenian written word, cementing his legacy as the ultimate gatekeeper of the nation’s cultural memory.
Յակոբ Օշական (1883–1948), աւազանի անունով՝ Յակոբ Քիւֆէճեան, արեւմտահայ կոթողային վիպագիր, թատերագիր եւ գրական քննադատ մըն էր, որ լայնօրէն կը նկատուի արդի հայ դպրութեան ամենահզօր արձակագիրն ու քննադատական միտքը։ Ծնած Սոլոզ (Պուրսայի մօտ), ան հրաշքով փրկուած է 1915-ի Հայոց Ցեղասպանութենէն՝ Կոստանդնուպոլսոյ մէջ գերմանացի սպայի տարազով պահուըտելով, ապա փախած է Յունաստան եւ իր կեանքը անցուցած տարագրութեան մէջ՝ դասաւանդելով ու գրելով Եգիպտոսի, Կիպրոսի եւ Երուսաղէմի մէջ։ Օշականի գրական փիլիսոփայութիւնը հիմնուած էր դիւրին զգացականութեան մերժման եւ հոգեբանական իրապաշտութեան ու խիտ, բարդ լեզուամտածողութեան պարտադրանքին վրայ, որուն լաւագոյն օրինակն է նախացեղասպանութեան գաւառական կեանքը պատկերող անոր ծաւալուն ու անաւարտ «Մնացորդաց» եռագրութիւնը։ Իր գեղարուեստական արձակին զուգահեռ, անոր տասը հատորներէ բաղկացած հսկայական քննադատական գլուխ-գործոցը՝ «Համապատկեր արեւմտահայ գրականութեան»-ը, հաստատեց հեղինակաւոր ու անզիջող շրջանակ մը հայ գրուած խօսքի արժեւորման համար՝ յաւերժացնելով իր դատաստանը իբրեւ ազգի մշակութային յիշողութեան գերագոյն պահապանը։
