
Միքայել Նալբանդյանը (1829–1866) 19-րդ դարի հայ նշանավոր գրող, բանաստեղծ, հասարակական-քաղաքական գործիչ և փիլիսոփա է, ով դարձավ հայ ազգային-ազատագրական զարթոնքի ամենաազդեցիկ դեմքերից մեկը: Նա հանդես է եկել որպես աշխարհաբար լեզվի, աշխարհիկ կրթության և սոցիալական առաջադիմության ջերմ պաշտպան՝ խստորեն քննադատելով ժամանակի պահպանողական ու կղերական հայացքները: Նալբանդյանի ստեղծագործության առանցքը բացարձակ ազատության գաղափարն է, ինչի վառ վկայությունն է նրա հռչակավոր «Ազատություն» բանաստեղծությունը, որի հիման վրա էլ հետագայում ստեղծվել է Հայաստանի Հանրապետության օրհներգը: Իր հեղափոխական գործունեության և ցարական ռեժիմի դեմ պայքարի պատճառով նա ձերբակալվել է, բանտարկվել Պետրոպավլովյան ամրոցում և մահացել աքսորի մեջ՝ հայ գրականության պատմության մեջ մնալով որպես անկոտրում կամքի և ազատատենչության խորհրդանիշ:

